Hoe gebruik je de Knivesandtools Snap Sharpener?
De Knivesandtools Snap Sharperner is de nieuwe beste vriend van je mes. De slijper waarmee Ruud Reinen driemaal de scherptetest-wedstrijd tijdens het HaveAKnivesDay-festival heeft gewonnen! Zijn prototype hebben we samen met hem uitgewerkt tot een compacte, complete messenslijper.
Eerst bepalen: hoe bot is je mes?
Voordat je begint, is het handig om te bepalen welke slijpstap nodig is. Je hoeft namelijk niet iedere keer het volledige proces vanaf korrelgrootte 360 te doorlopen.
Is het mes echt bot? Begin dan met de 360 grit diamantslijpsteen. Deze relatief grove steen verwijdert voldoende materiaal om een botte snede opnieuw op te bouwen.
Is de snede nog in redelijke staat en wil je vooral de scherpte herstellen? Begin dan direct met de 600 grit diamantslijpsteen. Zo verwijder je niet onnodig veel staal. Voor een kleine touch-up kan zelfs het slijpstaafje met korrelgrootte 1000 of alleen het leer al voldoende zijn. Meer weten over korrelgroottes? Lees het uitgebreide artikel.
Stap 1: open de Snap Sharpener
Trek de twee houten delen van elkaar. De magneten zorgen ervoor dat de slijper na gebruik weer netjes dicht ‘snapt’. Daar komt de naam Snap Sharpener vandaan! Tijdens het slijpen kunnen diezelfde magneten het lemmet aantrekken. Leg daarom je duim over de magneet terwijl je slijpt. Zo scherm je de magneet af en voorkom je dat het lemmet tijdens een slijpbeweging onverwacht naar het hout wordt getrokken.
Je duim vormt daarbij meteen een handig referentiepunt om het lemmet tegenaan te leggen. Vanuit die positie kun je het mes rustig kantelen totdat de snede volledig contact maakt met de slijpsteen. Zo wordt het makkelijker om de juiste slijphoek te vinden en die tijdens het slijpen zo constant mogelijk aan te houden.
Stap 2: zoek de juiste slijphoek
Een vaste slijphoek die je tijdens iedere slijpbeweging zo constant mogelijk houdt, is belangrijker dan heel precies een bepaald aantal graden proberen aan te houden.
Leg het lemmet eerst vrij vlak op de diamantplaat. Kantel vervolgens de rug van het mes langzaam omhoog, totdat de snede volledig contact maakt met de slijpsteen. Dat is de hoek die je tijdens het slijpen probeert vast te houden.
Vind je het lastig om te zien of je goed zit? Kleur de snede dan eerst in met een watervaste stift. Maak vervolgens één rustige slijpbeweging over de diamantslijpsteen en controleer waar de inkt verdwenen is. Is de stift over de volledige breedte van de snede weggeslepen? Dan zit je op de juiste slijphoek. Blijft er alleen inkt vlak bij de snijkant staan, dan houd je het mes te vlak. Blijft de inkt juist bovenaan de snede staan, dan houd je het mes te steil. Pas de hoek iets aan en controleer opnieuw.
Deze truc maakt meteen zichtbaar welk deel van de snede je daadwerkelijk raakt. Zeker wanneer je nog niet vaak uit de hand hebt geslepen, is dat een eenvoudige manier om de juiste hoek te vinden.
In het begin vraagt het vasthouden van die hoek nog wat aandacht. Na een aantal slijpbeurten wordt het steeds makkelijker om dezelfde hoek tijdens iedere beweging aan te houden. Werk vooral rustig. Snel slijpen heeft weinig voordeel als je daardoor voortdurend van hoek verandert.
Stap 3: slijpen op korrelgrootte 360
Gebruik de 360 grit diamantslijpsteen wanneer het mes behoorlijk bot is of wanneer de snede opnieuw opgebouwd moet worden.
Plaats de hiel van het lemmet op de slijpsteen. Beweeg het mes vervolgens rustig over de diamantslijpsteen en werk van de hiel richting de punt. Tijdens deze beweging verplaats je het lemmet zijwaarts, zodat uiteindelijk de volledige lengte van de snede over de steen is geweest.
Bij het slijpen van de gebogen buik richting de punt moet je de beweging iets aanpassen. Til de handgreep geleidelijk op terwijl je richting de punt werkt. Zo blijft ook het gebogen gedeelte van de snede in contact met de slijpsteen.
Gebruik weinig druk. Diamant slijpt behoorlijk effectief en extra hard duwen versnelt het proces niet op een goede manier. Sterker nog: door te veel druk kunnen diamantdeeltjes uit de metalen laag worden gedrukt. Die beschadiging is permanent.
Blijf één zijde slijpen totdat je over de volledige tegenoverliggende zijde van de snede een braam voelt. Een braam is een heel klein randje staal dat tijdens het slijpen naar de andere kant van de snede wordt gedrukt. Controleer dit voorzichtig met je vingertop door vanaf het lemmet richting de snede te voelen, nooit in de lengterichting langs de scherpe snede.
Voel je de braam van hiel tot punt? Draai het mes om en herhaal het proces aan de andere zijde. Ga door totdat de braam naar de oorspronkelijke zijde is verplaatst.
Stap 4: verfijnen op korrelgrootte 600
Na de 360 grit diamantslijpsteen, of als je mes nog redelijk scherp is, slijp je op de 600 grit slijpsteen. Deze verfijnt de snede en vermindert de grovere slijpsporen die tijdens de eerste stap zijn ontstaan.
Gebruik dezelfde slijphoek als bij de vorige stap. Werk opnieuw van hiel naar punt en besteed extra aandacht aan het gelijkmatig slijpen van beide zijden.
Verminder richting het einde de druk nog wat verder. Je kunt ook steeds vaker van zijde wisselen. Bijvoorbeeld één rustige slijpbeweging links, gevolgd door één rechts. Daarmee werk je de braam steeds verder weg en bereid je de snede voor op de volgende stap.
Het slijpstaafje gebruiken
Het aluminiumoxide slijpstaafje heeft een korrelgrootte van 1000 en een diameter van 4 mm. Voor een regulier lemmet kun je het gebruiken om de snede na de diamantstenen nog wat verder te verfijnen. Het staafje komt vooral goed van pas bij vormen die lastig op een vlakke steen te slijpen zijn.
Een goed voorbeeld is een recurve, waarbij de snede naar binnen gebogen loopt. Een vlakke slijpsteen kan zo'n gedeelte niet overal goed raken. De ronde slijpstaaf kan dat wel.
Ook bij een gekarteld mes gebruik je het staafje aan de zijde waarop de kartels zijn ingeslepen. Zoek opnieuw de bestaande slijphoek en haal het staafje rustig door iedere kartel. Werk gecontroleerd en verwijder niet meer materiaal dan nodig.
Stap 5: stroppen op het leer
Na het slijpen is het tijd voor het leer. Klap de slijper dicht en begin met de ruwe zijde met groene compound van ongeveer 4 micron. Deze fijne slijpdeeltjes helpen om kleine slijpsporen te verminderen en de snede verder te polijsten.
Bij stroppen beweeg je het mes met de snede van de bewegingsrichting af. Trek het mes dus met de rug voorop over het leer. Zou je de scherpe snede vooruit bewegen, dan snijd je in het leer.
Gebruik weinig druk en trek het volledige lemmet van hiel tot punt over het leer. Wissel regelmatig van zijde en probeer ongeveer dezelfde hoek aan te houden als tijdens het slijpen. De slijphoek is hier echter iets minder relevant omdat het leer meebuigt met de snede.
Ga daarna verder op de schone zijde van het leer. Deze is bewust niet voorzien van compound en gebruik je als laatste stap om de snede verder af te werken en eventuele laatste restjes van de braam te verwijderen. Maak opnieuw rustige, afwisselende bewegingen en houd de druk minimaal.
Controleer daarna de scherpte bijvoorbeeld met een vel papier. Snijdt het mes zonder veel kracht netjes door het papier en blijft het nergens haken? Dan heb je de snede gelijkmatig behandeld. Zo niet? Slijp dan nog wat langer door.
Nog even over nieuwe diamantslijpstenen
Een nieuwe diamantslijpsteen voelt de eerste paar keer vaak grover aan dan je op basis van de aangegeven korrelgrootte verwacht. Dat is normaal. Losser liggende en wat hoger uitstekende diamantdeeltjes slijten tijdens de eerste slijpbeurten in, waarna het oppervlak gelijkmatiger gaat aanvoelen.
Probeer dit proces niet te versnellen door extra hard te drukken. Laat de diamantdeeltjes het slijpwerk doen. De slijpplaatjes van de Snap Sharpener zijn niet vervangbaar, maar gaan bij normaal en correct gebruik meerdere jaren mee.
En misschien wel de belangrijkste tip: neem de tijd. Een constante slijphoek, lichte druk en gecontroleerde bewegingen leveren meer op dan zo snel mogelijk veel slijpbewegingen maken. Na een paar keer slijpen merk je vanzelf dat het vinden en vasthouden van de juiste hoek steeds natuurlijker gaat.
Bekijk hier alle Knivesandtools onderhouds- en slijpproducten
